Żółte, brązowe czy zielone paznokcie? Co oznaczają zmiany koloru płytki?

Fizjologia zdrowego paznokcia – jak powinna wyglądać płytka?

Zdrowe paznokcie nie tylko wyglądają estetycznie, ale przede wszystkim stanowią ważny wskaźnik prawidłowego funkcjonowania organizmu. W prawidłowej postaci powinny mieć gładką, równą powierzchnię, delikatny połysk i być odporne na łamanie i rozwarstwianie. Naturalny kolor płytki paznokcia określa się najczęściej jako różowo łososiowy lub przezroczysto-biała – przy czym intensywność barwy może się nieznacznie różnić w zależności od indywidualnych cech, takich jak grubość płytki czy stopień ukrwienia tkanek pod nią.

Co ciekawe, sama płytka nie ma własnego koloru. Zbudowana jest z martwej tkanki rogowej – czyli keratyny – i pozostaje w dużej mierze przezroczysta. Różowy odcień pochodzi z łożyska paznokcia – bogato unaczynionej struktury znajdującej się bezpośrednio pod płytką. To właśnie gęsta sieć naczyń krwionośnych prześwituje przez keratynową warstwę i nadaje paznokciom charakterystyczną barwę, jaką uznajemy za oznakę zdrowia.

Wyznacznikiem zdrowia jest również jednolitość koloru. Płytka powinna być pozbawiona plam, smug, prążków czy punktowych przebarwień. Wyjątek stanowi obłączek (lunula) – jaśniejszy, obszar w kształcie półksiężyca widoczny u nasady paznokcia, który jest fizjologicznym elementem jego budowy. Każde inne zaburzenie barwy – np. zielona płytka paznokcia – lub struktury powinno wzbudzić czujność.

 

Dlaczego paznokcie zmieniają kolor? Główne przyczyny przebarwień

Kolor płytki paznokcia może ulegać zmianom pod wpływem czynników zewnętrznych, niedoborów żywieniowych, a także w przebiegu różnych schorzeń miejscowych i ogólnoustrojowych.

Czynniki zewnętrzne i mechaniczne

Jedną z najczęstszych przyczyn przebarwień są urazy – zarówno większe, jednorazowe, jak i mikrourazy powtarzające się podczas codziennych czynności. Mogą one prowadzić do powstawania krwiaków, które początkowo objawiają się jako czerwona płytka paznokcia, a z czasem przybierają odcień brunatny lub czarny.

Na wygląd paznokci wpływa także długotrwałe stosowanie lakierów, zwłaszcza ciemnych, bez użycia bazy ochronnej. Barwniki mogą wnikać w strukturę keratynową i spowodować żółtawe lub brunatne zabarwienie. Podobny efekt obserwuje się po kontakcie z intensywnie barwiącymi substancjami, takimi jak przyprawy kuchenne (np. kurkuma), farby do włosów czy inne środki chemiczne. U osób palących tytoń częste jest żółknięcie paznokci na palcach dłoni, które wynika z osadzania się nikotyny i substancji smolistych.

 

GRZYBICA PAZNOKCI

PIROLAM^® LAKIER

Ciclopiroxum

Nr 1 w terapii grzybicy paznokci¹

1. Na podstawie analizy wewnętrznej przeprowadzonej przez Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. z wykorzystaniem danych ze źródła: IQVIA Poland Poland Pharmascope za okres MAT 12/2024; Units; OTC3: 06G2 ANTIFUNGALS FOR NAILS, Units, odzwierciedlające szacunki rzeczywistej aktywności rynkowej. Prawa autorskie IQVIA. Wszelkie prawa zastrzeżone.

WIĘCEJ

LEK OTC*

Żółte i brązowe paznokcie – najczęstsze problemy dermatologiczne i systemowe

Brązowa lub żółta płytka paznokcia to jedne z najczęstszych zmian kolorystycznych, z jakimi pacjenci zgłaszają się do dermatologa. Powodem takiego stanu rzeczy mogą być:

• infekcje grzybicze i łuszczyca paznokci – żółte paznokcie są klasycznym objawem onychomikozy, czyli grzybicy paznokci. Zmianie barwy często towarzyszy pogrubienie, utrata przejrzystości, kruszenie się oraz nieregularny kształt. Podobny odcień może pojawić się w przebiegu łuszczycy, gdzie dodatkowo obserwuje się nierówności powierzchni oraz oddzielenie płytki od łożyska.
• choroby wewnętrzne i zaburzenia ogólnoustrojowe – zmiana barwy może być jednym z objawów chorób wątroby, zwłaszcza w przebiegu żółtaczki, kiedy dochodzi do odkładania się bilirubiny w tkankach. Zbliżone symptomy można zaobserwować u osób z przewlekłymi chorobami nerek.
• styl życia i czynniki środowiskowe – palenie tytoniu jest jedną z najczęstszych przyczyn żółknięcia paznokci, szczególnie na dłoniach. Nikotyna i substancje smoliste osadzają się na ich powierzchni i wnikają w strukturę keratynową. Żółtą płytkę paznokcia może powodować również regularne stosowanie ciemnych lakierów do paznokci bez odpowiedniego zabezpieczenia.
• zaawansowane infekcje i działanie leków – brązowe zabarwienie często pojawia się w bardziej zaawansowanych stadiach grzybicy, gdy dochodzi do znacznych zmian strukturalnych i gromadzenia się mas rogowych pod płytką. Może być także związane z przyjmowaniem niektórych preparatów farmakologicznych, które wpływają na metabolizm keratyny lub pigmentację.
• choroby metaboliczne i wyniszczenie organizmu – ciemniejsze, brunatne odcienie paznokci bywają obserwowane u osób z niedoczynnością tarczycy, w stanie niedożywienia lub przewlekłego obciążenia organizmu, takich jak długotrwałe palenie tytoniu.

 

Alarmujące barwy: zielony, siny i czerwony

Są takie kolory płytki paznokcia, które należy potraktować jako wyraźny sygnał alarmowy ze strony organizmu, ponieważ mogą wskazywać na poważne problemy zdrowotne. W tym przypadku nawet najbardziej staranna pielęgnacja paznokci nie zastąpi ukierunkowanego leczenia przyczynowego.

Białe paznokcie i plamki – fakty i mity o "kwitnieniu paznokci"

Niewielkie białe plamki na płytce paznokcia budzą wiele wątpliwości i są źródłem popularnych mitów. A jakie są fakty? Medycyna określa tę przypadłość mianem leukonychii punktowej, którą potocznie nazywa się „kwitnieniem paznokci”. Najczęściej jest ona wynikiem mikrourazów macierzy paznokcia, powstających np. podczas uderzeń lub ucisku i nie ma związku z niedoborem wapnia czy innych minerałów w organizmie. Tego rodzaju zmiany mają charakter przejściowy i zwykle znikają wraz ze wzrostem płytki.

Znacznie rzadszym – ale bardziej niepokojącym – stanem jest biała płytka paznokcia u nóg czy rąk. Całkowite zbielenie paznokci może wskazywać m.in. na niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza, marskość wątroby (tzw. paznokcie Terry’ego) czy przewlekły niedobór białka. W takich sytuacjach zmiana koloru obejmuje całą powierzchnię paznokcia i nie ustępuje w miarę wzrostu płytki.

 

Kiedy udać się do lekarza? Diagnostyka i konsultacje

Choć nie każda zmiana koloru płytki paznokcia musi wskazywać na poważne problemy zdrowotne, warto zwracać uwagę na symptomy wymagające konsultacji dermatologicznej lub podologicznej, a są nimi:

• nagła zmiana koloru bez wyraźnego urazu – np. żółta, brązowa lub zielona płytka paznokcia, która pojawia się samoistnie.
• czarne lub brązowe prążki wzdłuż płytki – konieczne jest wykluczenie czerniaka, szczególnie przy asymetrii i poszerzających się zmianach.
• ból, ropa, obrzęk lub nieprzyjemny zapach – mogą wskazywać na aktywną infekcję bakteryjną lub grzybiczą, wymagającą szybkiej interwencji.

Po zdiagnozowaniu ważne jest kompleksowe podejście. Leczenie przebarwień paznokci nie polega wyłącznie na maskowaniu ich koloru, lecz na eliminacji przyczyny pierwotnej, np. poprawa funkcji wątroby, wyrównanie niedoborów białka w organizmie, antybiotykoterapia, leczenie zakażeń grzybiczych – w tym może pomóc np. lakier na grzybicę paznokci na bazie substancji czynnej cyklopiroks.

Aby utrzymać zdrowy kolor płytki paznokcia, warto – również w ramach profilaktyki – zadbać o jej kondycję, np. z odżywką do paznokci, która może wzmocnić keratynę i przyspieszyć regenerację. To ważne, szczególnie po leczeniu infekcji.

Pytania i odpowiedzi

Czy białe plamki na paznokciach oznaczają brak wapnia?

To popularny mit. Białe plamki, zwane leukonychią punktową, powstają najczęściej w wyniku mikrourazów macierzy paznokcia, np. przy uderzeniu, agresywnym manicure czy obcinaniu skórek zbyt blisko płytki. Rzadziej zmiany te mogą być związane z niedoborem cynku, żelaza czy innych składników odżywczych, ale wapń ma tu niewielkie znaczenie. Większość plamek jest przejściowa i znika w miarę wzrostu paznokcia.

Dlaczego mój paznokieć zrobił się zielony po zdjęciu hybrydy?

Zielona płytka paznokcia to najczęściej efekt infekcji bakterią Pseudomonas aeruginosa. Rozwija się, gdy wilgoć dostaje się pod lakier lub pod odklejoną płytkę, tworząc idealne środowisko dla bakterii. Objawom może towarzyszyć delikatny połysk lub charakterystyczny zapach. W takim przypadku niezbędna jest konsultacja z podologiem lub dermatologiem, a leczenie zwykle obejmuje stosowanie antyseptyków, odkażanie płytki i czasem preparaty miejscowe.

Czy żółta płytka paznokcia zawsze oznacza grzybicę?

Nie zawsze. Choć grzybica paznokci (onychomikoza) jest częstą przyczyną żółknięcia, inne czynniki również mogą odpowiadać za zmianę barwy. Wśród nich są m.in.: styl życia (palenie papierosów), stosowanie określonych kosmetyków (np. ciemnych lakierów), choroby skóry (np. łuszczyca). Warto obserwować objawy towarzyszące i skonsultować się z dermatologiem lub podologiem, aby uniknąć powikłań.

 

Powiązane artykuły: 

Budowa paznokcia (anatomia) – funkcje. Jaka prawidłowa? >>
Łamliwe paznokcie - co na kruche? Domowe sposoby >>
Jak piłować paznokcie? Prawidłowy kształt krok po kroku >>

 

Bibliografia:

1. de Berker D. Nail anatomy. Clin Dermatol. 2013 Sep-Oct;31(5):509-15. doi: 10.1016/j.clindermatol.2013.06.006. PMID: 24079579.
2. Holzberg M, Nails, In: Walker HK, Hall WD, Hurst JW, editors. Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations. 3rd edition. Boston: Butterworths; 1990. Chapter 108. Available from: ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK211/ [dostęp 17.12.2025].
3. DeMartinis N.C., Cohen P.R., Non-Melanoma-Associated Dyschromia of the Proximal Nail Fold, Cureus. 2016 Dec 9;8(12):e922. doi: 10.7759/cureus.922. PMID: 28090415; PMCID: PMC5222632.
4. Maldonado F. i in., Yellow nail syndrome, Curr Opin Pulm Med. 2009 Jul;15(4):371-5. doi: 10.1097/MCP.0b013e32832ad45a. PMID: 19373089.
5. Leung AKC i in. Onychomycosis: An Updated Review, Recent Pat Inflamm Allergy Drug Discov. 2020;14(1):32-45. doi: 10.2174/1872213X13666191026090713. PMID: 31738146; PMCID: PMC7509699.
6. Rowe E, Zubek AE, Nail disorders as clues to systemic disease, Clin Dermatol. 2025 Mar-Apr;43(2):191-200. doi: 10.1016/j.clindermatol.2024.12.013. Epub 2024 Dec 16. PMID: 39694199.
7. Chiriac A. i in., Chloronychia: green nail syndrome caused by Pseudomonas aeruginosa in elderly persons, Clin Interv Aging. 2015 Jan 14;10:265-7. doi: 10.2147/CIA.S75525. PMID: 25609938; PMCID: PMC4298286.
8. Singal A., Arora R., Nail as a window of systemic diseases, Indian Dermatol Online J. 2015 Mar-Apr;6(2):67-74. doi: 10.4103/2229-5178.153002. PMID: 25821724; PMCID: PMC4375768.
9. Iorizzo M., Leukonychia: What Can White Nails Tell Us?, Am J Clin Dermatol. 2022 Mar;23(2):177-193. doi: 10.1007/s40257-022-00671-6. Epub 2022 Feb 2. PMID: 35112320; PMCID: PMC8809498.
10.  Gregoriou S. i in., Schorzenia paznokci a choroby układowe – o czym mówi nam wygląd paznokci?, The Journal of Family Practice 2008; 57 (8), Internet: 509–514, journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/10163/8663 [dostęp 17.12.2025].
11.  P. Nockowski i in., Wpływ stanu zdrowia oraz stylu życia na wygląd paznokci, Kosmetologia Estetyczna 1(2016)5, Internet: aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/02/ke2016.1-2.pdf [dostęp 17.12.2025].

 

PIR/2026/101