Szampon na łupież - tłusty, suchy. Jaki wybrać?

Czym jest łupież? 

Łupież jest przewlekłym, nawracającym problemem skóry głowy, charakteryzującym się nadmiernym złuszczaniem się powierzchownych warstw naskórka w postaci małych łusek, często z mniej lub bardziej nasilonym łojotokiem. Podłoże tej przypadłości jest złożone i nie do końca poznane, niemniej uważa się, iż w dużym stopniu jest ona związana z grzybami drożdżopodobnymi Malassezia furfur, wchodzącymi w skład naturalnej, fizjologicznej flory skóry. Drożdżaki te na co dzień nie stanowią zagrożenia, jednak ich nadmierny rozrost staje się przyczyną licznych dolegliwości dermatologicznych, w tym łupieżu. Sprzyjają temu określone czynniki wewnętrzne i zewnętrzne, w tym osłabienie organizmu, stres, wysokie spożycie cukrów i tłuszczy nasyconych oraz niewłaściwa pielęgnacja (źle dobrane kosmetyki, rzadkie mycie, niedokładne spłukiwanie szamponu, nadużywanie farb, lakierów i żeli). Dlatego właśnie, aby skutecznie zwalczyć te dolegliwości, niezbędny jest odpowiednio dobrany szampon przeciwłupieżowy.

Składniki przeciwgrzybicze i pielęgnacyjne w szamponie na łupież 

obrze dobrany szampon na łupież powinien zawierać składniki nie tylko skutecznie łagodzące objawy łupieżu, ale też działające na przyczynę problemu – czyli nadmierny rozwój grzybów Malassezia furfur. Szampony lecznicze na łupież oferują kompleksowe działanie dzięki starannie dobranym substancjom aktywnym.

Najważniejsze składniki przeciwgrzybicze, których należy szukać w składzie, to:

• Cyklopiroksolamina (Ciclopirox Olamine) – jest to nowoczesny środek grzybobójczy i grzybostatyczny, skuteczny przeciw drożdżakom, dermatofitom i pleśniom. Dodatkowo wykazuje działanie przeciwzapalne i antybakteryjne, co jest niezwykle ważne w łagodzeniu podrażnień. Rekomendowana jest jako środek z wyboru w zwalczaniu łupieżu, ponieważ zastosowana na skórę, przenika w głąb komórek grzybów, hamuje ich wzrost oraz doprowadza do obumierania. Substancja ta łagodzi też podrażnienia wywołane przez łupież.
• Klimbazol (Climbazole) – to środek przeciwgrzybiczy drugiej generacji, powszechnie stosowany na różnego typu problemy dermatologiczne, w tym między innymi łupież czy grzybicę. Działa skutecznie na drożdżaki Malassezia furfur oraz dermatofity Trichophyton rubrum, wspomagając eliminację głównej przyczyny problemu.
• Oprócz składników zwalczających grzyby, dobre szampony na łupież powinny zawierać również substancje pielęgnacyjne, które odżywią skórę głowy i włosy, zapobiegając ich przesuszeniu i poprawiając ich kondycję. Są to między innymi:

 

Szampon

PIROLAM^®

Szampon przeciwłupieżowy z działaniem 3 w 1

•   Likwiduje przyczynę łupieżu – grzyby
•   Łagodzi podrażnienie i swędzenie skóry głowy
•   Pielęgnuje i regeneruje włosy i skórę głowy

WIĘCEJ

LEK OTC*

Składniki złuszczające (keratolityczne) – kwas salicylowy i mocznik w szamponie na łupież 

W walce z łupieżem, szczególnie w jego postaci tłustej, istotną rolę odgrywają składniki keratolityczne, czyli złuszczające. Ich zadaniem jest usunięcie zalegających, zrogowaciałych łusek naskórka, co nie tylko poprawia wygląd skóry głowy, ale także ułatwia penetrację składnikom przeciwgrzybicznym i łagodzącym.

• Kwas salicylowy: jest to beta-hydroksykwas (BHA) o silnych właściwościach złuszczających. Działa poprzez rozluźnianie wiązań między komórkami naskórka, co prowadzi do ich łatwiejszego oddzielania się i usunięcia. Kwas salicylowy jest również lipofilny, co oznacza, że dobrze rozpuszcza się w tłuszczach. Dzięki tej właściwości jest w stanie wnikać w pory skóry, rozpuszczając zalegające sebum i redukując zaskórniki. W szamponach przeciwłupieżowych pomaga w usuwaniu grubych, przylegających łusek, oczyszcza skórę głowy i zmniejsza przetłuszczanie, co jest szczególnie korzystne dla osób z łupieżem tłustym.
• Mocznik: to naturalny składnik NMF (Naturalnego Czynnika Nawilżającego) skóry. W zależności od stężenia, mocznik może działać nawilżająco (w niższych stężeniach5-10-20%) lub keratolitycznie (w wyższych stężeniach, powyżej 30%). Jako składnik złuszczający, mocznik zmiękcza warstwę rogową naskórka, ułatwiając usunięcie łusek. Jednocześnie, dzięki swoim właściwościom higroskopijnym, intensywnie nawilża skórę, co jest ważne w przypadku łupieżu suchego, ale także wspiera regenerację skóry podrażnionej łupieżem tłustym.

Włączenie tych składników do składu szamponu na łupież znacząco zwiększa jego skuteczność, przygotowując skórę głowy na przyjęcie substancji aktywnych i przyspieszając proces gojenia.

Szampony dziegciowe i siarkowe – tradycyjne wsparcie 

Wśród dostępnych na rynku szamponów na łupież warto wyróżnić również te oparte na tradycyjnych składnikach, takich jak dziegieć i siarka. Choć nowoczesne formuły często zawierają nowsze substancje, dziegieć i siarka nadal cieszą się uznaniem ze względu na swoje potwierdzone działanie w walce z problemami skóry głowy, w tym z łupieżem.

• Dziegieć (np. brzozowy): jest to substancja pozyskiwana z suchej destylacji drewna. Charakteryzuje się specyficznym zapachem i ciemnym kolorem. Dziegieć wykazuje silne właściwości antyseptyczne, przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz keratolityczne. Pomaga w redukcji łuszczenia się skóry, zmniejsza podrażnienia i świąd, często towarzyszący łupieżowi. Dzięki swoim właściwościom regulującym wydzielanie sebum, może być pomocny zarówno w przypadku łupieżu suchego (poprzez zmniejszanie stanu zapalnego), jak i tłustego (poprzez normalizację pracy gruczołów łojowych). Szampony dziegciowe są często polecane jako szampon na łupież dla mężczyzn, ze względu na ich intensywne działanie i tradycyjny charakter.
• Siarka: to pierwiastek o udowodnionym działaniu przeciwgrzybiczym, przeciwbakteryjnym i regulującym pracę gruczołów łojowych. Siarka działa również keratolitycznie, pomagając w usunięciu zrogowaciałego naskórka. Jest szczególnie ceniona w pielęgnacji skóry tłustej i problematycznej, co czyni ją idealnym składnikiem w szamponie na łupież tłusty. Wspomaga procesy gojenia i redukuje stany zapalne.

Szampon na łupież suchy

Łupież występuje w dwóch postaciach – zwykłej (suchej) i tłustej (łojotokowej). W pierwszym z przypadków charakterystyczne są białe łuski wyraźnie widoczne na owłosionej skórze głowy. Łuski zrogowaciałego naskórka z łatwością odrywają się od podłoża, obsypując niczym drobny puch ramiona. Możliwy jest silny świąd. Włosy stają się suche, osłabione, łamliwe, niesforne, trudne do układania.

Szampon na łupież suchy, oprócz działania przeciwgrzybiczego, powinien zatem intensywnie pielęgnować skórę głowy oraz włosy, w tym przede wszystkim zapewniać im właściwe nawilżenie i ukojenie. Dlatego w składzie szamponów na suchy łupież warto szukać takich substancji, jak gliceryna, glikol propylenowy, oleinian glicerolu (glyceryl oleate), polyquaternium-7 czy lamesoft PO 65. Składniki te pomagają odbudować barierę hydrolipidową skóry i przywrócić włosom zdrowy wygląd, minimalizując ich przesuszenie i łamliwość.

Jakie składniki wybrać do swojego rodzaju łupieżu?

Aby ułatwić wybór odpowiedniego preparatu, przygotowaliśmy krótkie zestawienie. Sprawdź etykietę szamponu pod kątem tych substancji:

Rodzaj łupieżu	Główny cel działania	Kluczowe składniki aktywne
Łupież suchy	Nawilżenie + zwalczanie grzyba	Cyklopiroksolamina, Gliceryna, Proteiny pszenicy, Mocznik (niskie stężenie).
Łupież tłusty	Regulacja sebum + złuszczanie + zwalczanie grzyba	Cyklopiroksolamina, Siarka, Kwas salicylowy, Dziegieć, Klimbazol.
Skóra wrażliwa	Łagodzenie podrażnień	Pantenol, Alantoina, Polimery (Polyquaternium-7), brak silnych detergentów (SLS).

Oczyszczanie i regulacja sebum – rola siarki 

W przypadku łupieżu tłustego, nadmierna produkcja sebum jest kluczowym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi grzybów Malassezia furfur. Tutaj z pomocą przychodzi siarka, która odgrywa fundamentalną rolę w normalizacji funkcji skóry głowy.

Siarka działa na kilku płaszczyznach:

• Seboregulacja: bezpośrednio wpływa na gruczoły łojowe, pomagając zmniejszyć nadmierne wydzielanie sebum. Dzięki temu ogranicza tworzenie się idealnego środowiska do rozwoju drożdżaków.
• Oczyszczanie: wspomaga głębokie oczyszczanie skóry głowy z nadmiaru łoju, martwych komórek naskórka i zanieczyszczeń, zapobiegając blokowaniu ujść mieszków włosowych.
• Działanie antyseptyczne: ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, co dodatkowo wspiera walkę z patogenami odpowiedzialnymi za łupież. Regularne stosowanie szamponów z siarką pomaga przywrócić skórze głowy równowagę, zmniejszyć przetłuszczanie i skutecznie zwalczać objawy łupieżu tłustego.

Czy skóra "przyzwyczaja się" do szamponu? Rotacja produktów 

Wielu pacjentów obawia się, że po pewnym czasie szampon przestanie działać, ponieważ grzyby uodpornią się na leczenie. W przypadku nowoczesnych substancji, takich jak cyklopiroksolamina, zjawisko lekooporności grzybów Malassezia występuje niezwykle rzadko.

Jeśli jednak czujesz, że szampon działa słabiej, przyczyną zazwyczaj nie jest "przyzwyczajenie się", ale:

1. Błędy w aplikacji (zbyt krótki czas trzymania piany).
2. Zmiana czynników zewnętrznych (stres, dieta, zmiana pory roku).

Mimo to dobra praktyka dermatologiczna zaleca tzw. rotację. W fazie profilaktycznej warto używać szamponu leczniczego raz w tygodniu, a na co dzień stosować łagodny szampon nawilżający lub micelarny. Pozwala to zachować równowagę mikrobiomu i zapobiega przesuszeniu łodygi włosa przy długotrwałym stosowaniu.

Jak prawidłowo myć głowę szamponem przeciwłupieżowym? Instrukcja krok po kroku 

Samo posiadanie dobrego szamponu to tylko połowa sukcesu – ważna jest technika mycia. Aby składniki aktywne, takie jak cyklopiroksolamina czy siarka, mogły zadziałać, należy przestrzegać kilku zasad. Trycholodzy zalecają mycie dwuetapowe:

5 najczęstszych błędów, które osłabiają działanie szamponu na łupież 

Czasami mimo stosowania odpowiednich preparatów, efekty są niezadowalające. Często wynika to z nieświadomych błędów w pielęgnacji:

• Zbyt szybkie spłukiwanie: jeśli zmywasz szampon natychmiast po spienieniu, składniki aktywne nie zdążą zadziałać na grzyby Malassezia.
• Nieregularność: pomijanie myć lub zbyt rzadkie stosowanie szamponu leczniczego w fazie aktywnej sprawia, że kolonia grzybów szybko się odradza.
• Stosowanie odżywek na skórę głowy: przy łupieżu odżywki i maski nakładaj wyłącznie na długość włosów (od ucha w dół). Aplikacja tłustych produktów na skalp może zatykać ujścia mieszków włosowych i "karmić" drożdżaki.
• Drapanie skóry głowy: świąd towarzyszący łupieżowi prowokuje do drapania, co prowadzi do mikrouszkodzeń naskórka, stanów zapalnych i nadkażeń bakteryjnych, utrudniając leczenie.
• Zbyt wczesne odstawienie kuracji: zniknięcie białych płatków nie oznacza całkowitego wyleczenia. Przerwanie kuracji w tym momencie zazwyczaj skutkuje szybkim nawrotem – należy przejść w fazę podtrzymującą.

Jak często stosować szampon przeciwłupieżowy? Profilaktyka 

Skuteczność szamponu na łupież zależy nie tylko od jego składu, ale także od regularności i prawidłowości stosowania. To jak często stosować szampon przeciwłupieżowy jest ważne dla osiągnięcia trwałych rezultatów i zapobiegania nawrotom.

Faza intensywnego leczenia:

• W początkowej fazie, gdy łupież jest nasilony, zaleca się stosowanie szamponu leczniczego na łupież 2-3 razy w tygodniu przez okres 2-4 tygodni. Należy zawsze dokładnie przestrzegać zaleceń producenta lub lekarza/farmaceuty, ponieważ stężenie substancji aktywnych może się różnić.
• Podczas mycia szampon powinien być delikatnie wmasowany w skórę głowy i pozostawiony na kilka minut (zazwyczaj 3-5 minut), aby składniki aktywne miały czas zadziałać, a następnie dokładnie spłukany.

Faza profilaktyczna i podtrzymująca:

• Po ustąpieniu ostrych objawów, ważne jest kontynuowanie profilaktyki. W tym celu dobry szampon na łupież o działaniu podtrzymującym można stosować 1-2 razy w tygodniu, naprzemiennie z łagodnym szamponem do codziennej pielęgnacji. Taka strategia pomaga utrzymać skórę głowy w dobrej kondycji i zapobiega nawrotom.

Dodatkowe wskazówki profilaktyczne:

• Prawidłowa higiena: regularne, ale nie nadmierne mycie włosów. Dokładne spłukiwanie szamponu i odżywki, aby nie pozostawiać resztek produktów na skórze głowy.
• Unikanie silnych środków stylizacyjnych: lakiery, żele, pianki które mogą podrażniać skórę głowy i sprzyjać rozwojowi łupieżu. Warto ograniczyć ich użycie.
• Zdrowa dieta: ograniczenie cukrów prostych i tłuszczów nasyconych może wspomóc zdrowie skóry głowy.
• Redukcja stresu: stres jest często czynnikiem wyzwalającym lub nasilającym łupież.
• Właściwa pielęgnacja akcesoriów: regularne czyszczenie szczotek i grzebieni zapobiega rozprzestrzenianiu się grzybów.
• Naturalne metody: wspomagająco można stosować domowe sposoby na łupież, takie jak płukanki ziołowe czy olejowanie skóry głowy, jednak nie zastąpią one leczenia farmakologicznego w przypadku nasilonego problemu.

Pamiętaj, że w przypadku utrzymującego się lub nawracającego łupieżu, zawsze warto skonsultować się z dermatologiem lub trychologiem, który pomoże dobrać najbardziej odpowiednie szampony lecznicze na łupież i ustalić indywidualny plan pielęgnacji.

Szampon na łupież dla grup specjalnych: dzieci i kobiety w ciąży 

Nie każdy szampon przeciwłupieżowy jest odpowiedni dla wszystkich. Silne substancje aktywne wymagają ostrożności w przypadku grup wrażliwych.

• Dzieci: u małych dzieci "łupież" to często ciemieniucha, która wymaga natłuszczania, a nie silnych środków przeciwgrzybiczych. U starszych dzieci, przed zastosowaniem szamponu z ketokonazolem czy siarczkiem selenu, zawsze należy skonsultować się z pediatrą lub dermatologiem. Wiele szamponów leczniczych jest przeznaczonych dla osób powyżej 12. roku życia.
• Kobiety w ciąży i karmiące: w tym okresie zmiany hormonalne mogą nasilać problemy ze skórą głowy. Należy unikać niektórych substancji przenikających do krwiobiegu lub mogących działać drażniąco (np. w wysokich stężeniach kwasu salicylowego czy dziegciu). Bezpiecznym wyborem są zazwyczaj preparaty o działaniu miejscowym, np. z cyklopiroksolaminą (kategoria B – stosować po konsultacji z lekarzem) lub łagodne szampony dermokosmetyczne oparte na naturalnych składnikach regulujących mikrobiom. Zawsze czytaj ulotkę i skonsultuj wybór z farmaceutą.

 

Pytania i odpowiedzi

Czy szampon przeciwłupieżowy może wysuszać włosy?

Nie powinien, o ile wybierzemy produkt wysokiej jakości. Dobre szampony przeciwłupieżowe, oprócz składników grzybobójczych (jak cyklopiroksolamina), zawierają substancje kondycjonujące i nawilżające. Warto szukać w składzie protein pszenicy, witamin A i E, gliceryny czy polimerów (np. Polyquaternium-7), które dbają o nawilżenie, elastyczność i blask włosów, zapobiegając ich niszczeniu podczas kuracji.

Jak długo należy trzymać szampon na głowie podczas mycia?

Aby kuracja była skuteczna, szamponu leczniczego nie należy spłukiwać natychmiast po spienieniu. Zaleca się pozostawienie piany na skórze głowy przez około 3–5 minut. Jest to czas niezbędny, aby składniki aktywne (takie jak cyklopiroksolamina czy siarka) mogły przeniknąć w głąb naskórka i skutecznie zadziałać na przyczynę łupieżu.

Jak często stosować szampon po ustąpieniu objawów łupieżu?

Po zakończeniu fazy intensywnego leczenia (zazwyczaj trwającej 2-4 tygodnie), nie należy całkowicie odstawiać preparatu. W celu podtrzymania efektów i zapobiegania nawrotom dolegliwości, zaleca się stosowanie szamponu przeciwłupieżowego profilaktycznie – 1 do 2 razy w tygodniu, naprzemiennie z łagodnym szamponem do codziennej pielęgnacji.

 

Powiązane artykuły: 

Łupież suchy - przyczyny. Jak zwalczyć? >>
Łupież tłusty - jak się objawia? Przyczyny i sposoby >>
Pirolam Szampon przeciwłupieżowy 150ml >>

 

Bibliografia:

1. Marta Wysocka, Łupież jako objaw – jego etiopatogeneza, leczenie i zapobieganie, Nowa Medycyna 3/2002.
2. Rola cyklopiroksolaminy w zwalczaniu łupieżu, Farmacja Praktyczna, 6 kwietnia 2010.
3. Beata Cygan, Postępowanie w łupieżu skóry owłosionej głowy, Lek w Polsce, vol 23 nr 5’13.
4. Łojotokowe zapalenie skóry i łupież: konsensus postępowania terapeutycznego. Wytyczne rekomendowane przez Polskie Towarzystwo Dermatologiczne. – Baran E, Szepietowski J, Maleszka R, Placek W, Adamski Z, Gliński W. Dermatologia Kliniczna 2006, 8 (4): 229-234.

 

PIR/2026/99