Grzybica paznokci u nóg - jak pozbyć się? Leczenie drożdżycy stóp

Grzybica paznokci u nóg

Według danych naukowych grzybica paznokci stóp stanowi przyczynę około 50 proc. wszystkich zniekształceń i zaburzeń wzrostu płytki paznokciowej . Wedle różnych szacunków dolegliwość ta dotyka od 2 do nawet 10 proc. populacji świata. Grzybica wywoływana jest w większości przez trzy rodzaje grzybów.

Rodzaje grzybów (Dermatofity)

• dermatofity, w tym Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton, z których największe zagrożenie stanowią zaliczane do pierwszej grupy Trichophyton rubrum i Trichophyton mentagrophytes. Łącznie dermatofity są odpowiedzialne za 80-90 proc. zakażeń grzybiczych paznokci;
• drożdżaki – przede wszystkim Candida albicans (około 10-15 proc. przypadków);
• grzyby pleśniowe, np. Scopularopsis brevicaulis, w Polsce stanowiące czynnik etiologiczny o śladowym jedynie znaczeniu.

Precyzyjne określenie rodzaju grzyba jest ważne, ponieważ od niego może zależeć wybór najskuteczniejszej metody leczenia.

Jak wygląda grzybica paznokci u nóg?

Obraz kliniczny onychomikozy jest niejednorodny, dlatego wyróżnia się aż 5 jej odmian. Wiedza o tym, jak wygląda grzybica paznokci stóp, jest niezwykle ważna dla wczesnego rozpoznania:

• dystalna i boczna podpaznokciowa onychomikoza – występuje zdecydowanie najczęściej, obejmuje przede wszystkim dalszy kraniec płytki. Typowe objawy grzybicy paznokci nóg w tej postaci to: żółto-brązowe odbarwienie, kruchość i łamliwość płytki oraz jej odchodzenie od łożyska w dystalnej części, rogowacenie widoczne pod powierzchnią paznokcia;
• proksymalna podpaznokciowa onychomikoza – w tym przypadku charakterystyczne jest pojawienie się białej plamy w bliższej części płytki, a następnie wykruszanie paznokcia w tym właśnie miejscu. To często początkowy objaw grzybicy paznokci, który bywa bagatelizowany;
• powierzchowna onychomikoza – w jej przebiegu powierzchnię płytki pokrywają niewielkie jasne skazy, białe plamy. Tu grzyby w niewielkim tylko stopniu wnikają do wnętrza płytki.
• wewnątrzpłytkowa onychomikoza – typowy objaw to łuszczenie się płytki i widoczna nierówność jej powierzchni;
• całkowita dystroficzna onychomikoza – skrajna postać schorzenia. Paznokieć jest żółto-brązowy, silnie wykruszony, występuje też bardzo zaawansowane rogowacenie podpaznokciowe.

Warto pamiętać, że na początku grzybica paznokci stóp może wskazywać subtelne zmiany, takie jak delikatne zmatowienie płytki, niewielkie przebarwienia czy delikatne zgrubienia. Im wcześniej zostaną zauważone i podjęte działania, tym większa szansa na szybkie i skuteczne wyleczenie.

GRZYBICA PAZNOKCI

PIROLAM^® LAKIER

Ciclopiroxum

Nr 1 w terapii grzybicy paznokci¹

1. Na podstawie analizy wewnętrznej przeprowadzonej przez Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. z wykorzystaniem danych ze źródła: IQVIA Poland Poland Pharmascope za okres MAT 12/2024; Units; OTC3: 06G2 ANTIFUNGALS FOR NAILS, Units, odzwierciedlające szacunki rzeczywistej aktywności rynkowej. Prawa autorskie IQVIA. Wszelkie prawa zastrzeżone.

WIĘCEJ

LEK OTC*

Czy grzybica paznokci boli? Inne objawy (zapach) 

Czy grzybica paznokci boli? W początkowych stadiach grzybica paznokci stóp zazwyczaj nie powoduje bólu. Ból pojawia się zazwyczaj w bardziej zaawansowanych przypadkach, gdy płytka paznokcia staje się znacznie pogrubiona i uciska na łożysko lub przylegające tkanki. Może to prowadzić do dyskomfortu podczas chodzenia, noszenia obuwia, a nawet powodować trudności w codziennych czynnościach. Co więcej, w wyniku uszkodzenia struktury paznokcia i nagromadzenia mas rogowych, często pojawia się nieprzyjemny, charakterystyczny zapach, który jest kolejnym sygnałem rozwijającej się infekcji. Inne objawy to także swędzenie, pieczenie skóry wokół paznokcia oraz pęknięcia naskórka.

Kto jest najbardziej narażony? Cukrzyca i wiek 

Na grzybicę paznokci u nóg najbardziej narażone są osoby, których układ odpornościowy jest osłabiony lub które mają specyficzne predyspozycje. Do głównych czynników ryzyka należą:

• Wiek – osoby starsze są bardziej podatne na zakażenia grzybicze. Wynika to ze spowolnionego wzrostu paznokci, gorszego krążenia krwi w kończynach dolnych oraz naturalnego osłabienia odporności wraz z wiekiem.
• Cukrzyca – diabetycy, zwłaszcza ci z niekontrolowaną glikemią, mają obniżoną odporność i problemy z krążeniem, co sprzyja rozwojowi infekcji grzybiczych i utrudnia ich leczenie.
• Osłabiony układ odpornościowy – pacjenci po chemioterapii, zakażeni wirusem HIV, przyjmujący leki immunosupresyjne są w grupie podwyższonego ryzyka.
• Uszkodzenia paznokci – urazy mechaniczne, noszenie zbyt ciasnego obuwia czy niewłaściwa pielęgnacja paznokci mogą tworzyć "bramy" dla wnikania grzybów.
• Nadmierna potliwość stóp – wilgotne i ciepłe środowisko to idealne warunki do rozwoju grzybów.
• Częste korzystanie z miejsc publicznych – baseny, sauny, prysznice w siłowniach to miejsca, gdzie łatwo o kontakt z zarodnikami grzybów.
• Inne choroby – niektóre schorzenia, takie jak łuszczyca czy zaburzenia krążenia, mogą zwiększać ryzyko onychomikozy.

Nieleczona grzybica paznokci – czym grozi? Powikłania 

Wiele osób bagatelizuje grzybicę, traktując ją jedynie jako defekt kosmetyczny. To błąd. Nieleczona grzybica paznokci stóp może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.

• Całkowite zniszczenie płytki – paznokieć może oddzielić się od łożyska i trwale odpaść.
• Rozprzestrzenianie się infekcji – grzyby mogą przenieść się na pozostałe paznokcie, na skórę stóp (grzybica stóp), a nawet na dłonie czy inne części ciała.
• Zakażenia bakteryjne – uszkodzona skóra wokół paznokcia staje się wrotami dla bakterii, co może skutkować bolesną różą (infekcją skóry) lub zapaleniem tkanki łącznej, szczególnie niebezpiecznym dla diabetyków.
• Obniżenie jakości życia – przewlekły ból może uniemożliwić chodzenie, uprawianie sportu i noszenie zakrytego obuwia.

Jak pozbyć się grzybicy paznokci u nóg?

Dane epidemiologiczne odnośnie częstości występowania grzybicy paznokci stóp są mało precyzyjne z uwagi na fakt, że wielu chorych nigdy nie zgłasza się ze swoim problem do lekarza. Tymczasem dolegliwość ta, ze względu na skłonność do nawracania i trudność leczenia, wymaga długotrwałej terapii.

Jak leczyć grzybicę paznokci stóp? O tym zdecydować powinien specjalista, kierując się oceną zmian chorobowych, a także różnicując występujące objawy z symptomami innych schorzeń prowadzących do uszkodzeń i zniekształceń płytki. W zdecydowanej większości przypadków podstawą leczenia jest farmakoterapia z zastosowaniem miejscowych środków przeciwgrzybiczych. Często jednak, aby skutecznie pozbyć się grzybicy paznokci stóp, konieczne jest połączenie farmakoterapii z profesjonalnym oczyszczaniem mechanicznym u podologa.

Farmakoterapia miejscowa

Leki miejscowe uszkadzają struktury komórkowe dermatofitów, drożdżaków i pleśni. Pamiętaj, by lek na grzybicę paznokci stóp aplikować po odpowiednim przygotowaniu i z zachowaniem daleko idących środków ostrożności. Przed nałożeniem preparatu należy zatem:

• umyć nogę ciepłą wodą z mydłem, a następnie dokładnie osuszyć;
• delikatnie spiłować zewnętrzną powierzchnię płytki paznokciowej z użyciem jednorazowego pilnika;
• zdezynfekować paznokieć preparatem na bazie alkoholu.

Dopiero na tak przygotowaną płytkę nakłada się środek na grzybicę paznokci stóp. Po zabiegu należy dokładnie umyć ręce, a zużyty pilnik - szczelnie zapakować i wyrzucić. W przypadku zaawansowanych zmian, lekarz może zalecić również leczenie ogólnoustrojowe (doustne leki przeciwgrzybicze), aby skutecznie wyleczyć grzybicę paznokcia. Wybór, jaki lek na grzybicę paznokci będzie najbardziej odpowiedni, zawsze należy do specjalisty.

 

Rola podologa – mechaniczne oczyszczanie 

Rola podologa jest nieoceniona w procesie leczenia grzybicy paznokci u nóg. Profesjonalne mechaniczne oczyszczanie paznokci, czyli tzw. frezowanie, polega na usunięciu zakażonych, pogrubionych i zrogowaciałych warstw płytki paznokciowej. Dzięki temu miejscowe preparaty przeciwgrzybicze mogą znacznie lepiej przenikać w głąb paznokcia, zwiększając swoją skuteczność. Podolog nie tylko usuwa chorobowo zmienioną tkankę, ale także odpowiednio skraca i opracowuje paznokieć, co zmniejsza ucisk i ból, a także zapobiega dalszym uszkodzeniom. Regularne wizyty u podologa są konieczne, ponieważ zapewniają ciągłe wsparcie terapii i monitorowanie postępów leczenia. Jest to niezbędny element kompleksowej terapii, który znacznie przyspiesza proces zdrowienia i pomaga skutecznie pozbyć się grzybicy paznokci u nóg.

Laserowe leczenie grzybicy paznokci – alternatywa czy wsparcie? 

Coraz popularniejszą metodą walki z onychomikozą jest laseroterapia. Zabieg polega na naświetlaniu płytki paznokcia wiązką lasera, która przenika przez twardą tkankę i podgrzewa grzyby, niszcząc ich strukturę bez uszkadzania zdrowej skóry. Jest to metoda bezbolesna i nieinwazyjna, często wybierana przez osoby, które nie mogą stosować doustnych leków przeciwgrzybiczych (np. z powodu obciążenia wątroby). Należy jednak pamiętać, że laseroterapia zazwyczaj wymaga serii kilku zabiegów i jest najskuteczniejsza jako terapia skojarzona – wspierająca leczenie miejscowe i oczyszczanie podologiczne.

Ile trwa leczenie grzybicy paznokci u stóp? 

Leczenie grzybicy paznokci u stóp jest procesem długotrwałym i wymaga dużej cierpliwości.Nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, ile trwa leczenie grzybicy paznokci, ponieważ czas ten zależy od wielu czynników, takich jak stopień zaawansowania infekcji, rodzaj grzyba, ogólny stan zdrowia pacjenta, a także jego konsekwencja w stosowaniu zaleconej terapii.

Zazwyczaj leczenie miejscowe trwa od 6 do 12 miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet dłużej. Terapia powinna być kontynuowana aż do momentu, gdy zdrowy paznokieć całkowicie odrośnie i zastąpi zmienioną chorobowo płytkę. Biorąc pod uwagę, jak szybko rosną paznokcie u nóg (ok. 1-2 mm miesięcznie), pełne odrośnięcie płytki może zająć nawet rok.

W przypadku leczenia ogólnoustrojowego (doustnego) czas terapii jest zazwyczaj krótszy, ale również wymaga kilku miesięcy. Niezwykle ważne jest, aby nie przerywać leczenia przedwcześnie, nawet jeśli objawy ustąpią, gdyż może to prowadzić do nawrotu choroby.

Domowe sposoby na grzybice paznokci u nóg

Domowe sposoby na grzybicę paznokci stóp stanowić mogą uzupełnienie dla terapii z zastosowaniem leków przeciwgrzybiczych, ale nigdy jej podstawę. Ich skuteczność uzależniona jest od stopnia zaawansowania choroby. Grzybica paznokci stóp szczególnie szybko rozwija się w wysokiej temperaturze i w dużej wilgotności. Należy zatem:

 

Uwaga: na grzybicę paznokci stóp nie działają takie domowe sposoby, jak szorowanie szczotką, odmaczanie czy stosowanie szarego mydła. Co więcej, nieumiejętne mycie stóp może doprowadzić do eskalacji problemu, a więc zainfekowania sąsiednich płytek lub przeniesienia zakażenia na skórę. Dlatego zawsze należy konsultować się ze specjalistą, aby uniknąć pogorszenia stanu i zapewnić skuteczne leczenie.

Czy można malować paznokcie przy grzybicy? Estetyka a leczenie 

Wiele osób, wstydząc się wyglądu swoich stóp, próbuje ukryć zmienioną chorobowo płytkę pod warstwą kolorowego lakieru hybrydowego lub klasycznego. Jest to jednak działanie, które może znacznie wydłużyć, a nawet uniemożliwić skuteczne leczenie. Dlaczego?

1. Odcięcie dopływu powietrza: tradycyjne lakiery i hybrydy tworzą szczelną warstwę, pod którą gromadzi się wilgoć – idealne środowisko dla rozwoju grzybów.
2. Bariera dla leków: na pomalowany paznokieć nie można zaaplikować leczniczego lakieru czy żelu. Leki miejscowe muszą mieć bezpośredni kontakt z płytką, aby przeniknąć do jej głębszych warstw.

Co zrobić, gdy wstydzimy się wyglądu paznokcia? 

Zamiast maskować problem zwykłym lakierem, warto zapytać w aptece o specjalistyczne lakiery lecznicze o właściwościach koloryzujących lub udać się do podologa na zabieg rekonstrukcji paznokcia. Specjalista używa do tego masy zawierającej substancje przeciwgrzybicze, która imituje naturalny paznokieć, pozwalając jednocześnie na kontynuowanie terapii.

Jak zapobiegać grzybicy paznokci?

Grzybica paznokci stóp należy do tych chorób, którym zdecydowanie lepiej i łatwiej jest zapobiegać, niż je leczyć. Duże znaczenie zatem ma profilaktyka. Schorzenie to ma charakter zakaźny – wywołujące je dermatofity oraz inne grzyby przenoszone są od innych ludzi lub od zwierząt, bezpośrednio lub pośrednio.

Zasady zapobiegania grzybicy paznokci:

• Nigdy nie chodź boso w miejscach publicznych, w szczególności na basenie, w saunie, łaźni, toalecie, pod prysznicem w hotelu itp. Używaj klapek, a po wyjściu z kąpieli stań na świeżym ręczniku.
• Nie korzystaj z ręczników stosowanych do wycierania ciała przez inne osoby, zwłaszcza obce.
• Mokry ręcznik zawsze odwieszaj do wyschnięcia na kaloryferze lub na świeżym powietrzu, nie pozwalaj by długo pozostawał wilgotny.
• Unikaj fizycznego kontaktu z osobami obcymi jeśli zauważysz u nich objawy grzybicy paznokci stóp lub rąk, a także skóry gładkiej i owłosionej.
• Na co dzień nie przegrzewaj stóp, używając nieodpowiednich skarpet i butów.

Z stosowaniem się do powyższych rad nie czekaj aż powstanie problem grzybicy. Pamiętaj że w przypadku zachorowania, dolegliwość należy cierpliwie leczyć aż do całkowitego ustąpienia zmian chorobowych. Dążyć też należy do maksymalnego ograniczenia ryzyka nawrotu choroby, a także zakażenia innych osób.

Dezynfekcja obuwia – jak pozbyć się grzybów z butów? 

Dezynfekcja obuwia jest absolutnie podstawowym elementem profilaktyki i leczenia grzybicy paznokci stóp. Nawet po wyleczeniu infekcji, zarodniki grzybów mogą pozostać w butach, prowadząc do ponownego zakażenia. Jak pozbyć się grzybów z butów? Oto kilka skutecznych metod:

• Preparaty przeciwgrzybicze w sprayu – dostępne w aptekach specjalne spraye do obuwia zawierające substancje grzybobójcze. Należy je stosować regularnie, zgodnie z instrukcją producenta.
• Lampy UV do dezynfekcji obuwia – specjalne urządzenia emitujące światło UV-C, które skutecznie niszczy grzyby i bakterie. Są bezpieczne dla butów i łatwe w użyciu.
• Pranie obuwia – jeśli obuwie na to pozwala (np. trampki, adidasy), można je wyprać w pralce w wysokiej temperaturze (powyżej 60°C). Zawsze należy sprawdzić zalecenia producenta.
• Wymiana wkładek – wkładki do butów są siedliskiem grzybów, dlatego w trakcie leczenia i po nim należy je regularnie wymieniać na nowe.
• Wietrzenie obuwia – po każdym użyciu buty powinny być dokładnie wietrzone i suszone. Unikaj przechowywania ich w wilgotnych, zamkniętych szafkach.
• Profesjonalna dezynfekcja – w niektórych salonach podologicznych lub specjalistycznych punktach można skorzystać z profesjonalnych usług dezynfekcji obuwia.

Regularna dezynfekcja i odpowiednia higiena obuwia to podstawa, aby skutecznie zapobiegać nawrotom grzybicy paznokci  i chronić stopy przed ponownym zakażeniem.

 

Pytania i odpowiedzi

Czy grzybicę paznokci u nóg można wyleczyć domowymi sposobami?

Domowe metody mogą stanowić jedynie uzupełnienie profesjonalnej terapii, ale nie są w stanie samodzielnie wyleczyć infekcji. Sposoby takie jak szorowanie szczotką, odmaczanie mogą wręcz doprowadzić do rozprzestrzenienia się zakażenia na inne paznokcie lub skórę. Podstawą leczenia jest zawsze farmakoterapia.

Ile czasu trwa leczenie grzybicy paznokci stóp?

Jest to proces długotrwały, wymagający cierpliwości. Leczenie miejscowe zazwyczaj trwa od 6 do 12 miesięcy. Terapia powinna być kontynuowana do momentu, aż zakażona płytka całkowicie odrośnie i zostanie zastąpiona zdrowym paznokciem, co – ze względu na tempo wzrostu paznokci u stóp – może zająć nawet rok.

Czy grzybica paznokci boli?

W początkowych stadiach choroba zazwyczaj przebiega bezbólowo, objawiając się głównie zmianami wizualnymi (przebarwienia, zmatowienie). Ból i dyskomfort pojawiają się w bardziej zaawansowanych przypadkach, gdy płytka ulega znacznemu pogrubieniu i zaczyna uciskać łożysko oraz przylegające tkanki, co może utrudniać chodzenie i noszenie obuwia.

Co zrobić z butami po wyleczeniu grzybicy?

Dezynfekcja obuwia jest podstawowa, aby uniknąć nawrotu choroby, ponieważ zarodniki grzybów mogą przetrwać wewnątrz butów. Zaleca się stosowanie specjalnych sprayów grzybobójczych, pranie obuwia w temperaturze powyżej 60°C (jeśli producent na to pozwala) oraz regularną wymianę wkładek. Pomocne może być także użycie lamp UV do dezynfekcji.

 

Powiązane artykuły:

Pielęgnacja paznokci - u rąk i nóg. Sposoby >>
Grzybica stóp >>
Grzybica stóp - jak ją rozpoznać i leczyć? >>

Bibliografia:

1. Jacek Szepietowski, Anna Franczuk, Grzybica paznokci, Nowa Medycyna 1/2001
2. Alicja Malinowska, Roman Nowicki, Grzybica paznokci – terapia musi być konsekwentna, Dermatologia po Dyplomie 2014 06

 

PIR/2026/79