Rodzaje łupieżu skóry głowy. Kiedy i jak pokonasz ten kłopot szamponem?

Łupież to dość powszechna choroba skóry głowy, która objawia się białymi łuskami pojawiającymi się na włosach, karku i ramionach. Skąd bierze ta przypadłość, jakie są jej rodzaje oraz w jaki sposób ją leczyć? Podpowiadamy.

Co to jest łupież

Łupież skóry głowy, określany łupieżem łojotokowym (pityriasis seborrhoica) to drobnopłatowe złuszczanie owłosionej skóry głowy. Można go zaobserwować na włosach, ramionach i kołnierzu w postaci niewielkich jasnych łusek. W zależności od nasilenia łojotoku wyróżniamy dwa rodzaje łupieżu:

Łupież zwykły (nazywany również łupieżem suchym) – z mniej nasilonym łojotokiem Łupież tłusty – z bardziej nasilonym łojotokiem

Łupież częściej występuję u chłopców i mężczyzn niż u kobiet. Najczęściej pojawia się w grupie wiekowej 10-20 lat, szczególnie w okresie dojrzewania.

Przyczyny łupieżu

Przyczyny łupieżu są nadal nie do końca zbadane. Czynniki etiologiczne i predysponujące do tego schorzenia są złożone. Wśród prawdopodobnych przyczyn wymienia się:

  • Uwarunkowania genetyczne
  • Zakażenie drożdżakowe grzybem Pityrosporum ovale (w łupieżu tłustym)
  • nieprawidłowy proces odnowy komórek naskórka – przyspieszone odnawianie komórek warstwy rogowej skóry (7-15 dni zamiast 28 dni)
  • zaburzenia funkcji wydzielniczych gruczołów łojowych i nieprawidłowy skład produkowanego łoju
  • Zaburzenia hormonalne
  • Zaburzenia immunologiczne
  • Nieprawidłowa higiena i pielęgnacja włosów oraz skóry głowy (m.in. nadmierne stosowanie nieodpowiednich kosmetyków do stylizacji włosów, częste noszenie nakrycia głowy)
  • Nadmierna ekspozycja włosów i skóry głowy na słońce lub jej brak
  • Nadmierny stres
  • Nieodpowiednia dieta
  • Nadużywanie alkoholu
  • Zanieczyszczenie powietrza
Czynniki zewnętrzne:
  • Nadmierne stosowanie kosmetyków (żele, lakiery do włosów)
  • Niewłaściwe wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych (zbyt rzadkie używanie szamponów do włosów lub niewystarczające ich spłukiwanie)
  • Częste noszenie nakryć głowy
  • Woda o nieprawidłowych właściwościach fizykochemicznych.
Czesanie włosów

Rodzaje łupieżu

Wśród schorzeń owłosionej skóry głowy występują dwa główne rodzaje łupieżu:

  • Łupież zwykły

zwany suchym, głównie obejmuje owłosioną skórę głowy. Rzadko zdarza się, że występuje na rzęsach i brwiach. Ma postać białych drobnych łusek o pudrowej konsystencji.

  • Łupież tłusty

charakteryzuje się występowaniem tłustych, żółtych łusek na skórze, które mogą się gromadzić i nawarstwiać w postaci strupów. Objawia się świądem, stanem zapalnym skóry głowy i wypadaniem włosów.

Łupież a stosowanie szamponu

Podstawowym i skutecznym sposobem leczenia łupieżu jest stosowanie szamponów i preparatów o działaniu przeciwłupieżowym. Polecane są szampony i preparaty zawierające:

  • Substancje o działaniu przeciwgrzybiczym

najczęściej stosowanymi składnikami szamponów i preparatów przeciwgrzybiczych w celu leczenia łupieżu są cyklopiroksolamina, ketokonazol, klimbazol oraz pirytionian cynku. Cyklopiroksolamina ma właściwości grzybobójcze, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne i jest składnikiem szamponu przeciwłupieżowego.
Pirytionian cynku działa przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie, jest często łączony z klimbazolem w celu zwalczania łupieżu.

  • Substancje o działaniu cytostatycznym

opóźniają okres nadmiernie szybkiej regeneracji komórek naskórka prowadzącej do powstawania łupieżu. Zalicza się do nich siarczek selenu (działający również przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie) będący składnikiem niektórych szamponów przeciwłupieżowych. Pacjenci z wrażliwą skórą powinni uważać przy stosowaniu preparatów zawierających siarczek selenu, gdyż może wywoływać podrażnienie skóry głowy

  • Substancje o działaniu keratolitycznym

działają złuszczająco i usuwają komórki zrogowaciałego naskórka. Należą do nich: mocznik, kwas salicylowy, preparaty siarkowe i dziegcie. W szamponach przeciwłupieżowych siarka jest zazwyczaj stosowana w połączeniu z kwasem salicylowym co daje lepsze efekty w zwalczaniu łupieżu niż przy zastosowaniu tych dwóch substancji oddzielnie. Dziegcie, dawniej powszechnie używane w medycynie ludowej, są obecnie mało popularne i niechętnie stosowane przez pacjentów ze względu na ich zapach i pozostawianie trudnych do usunięcia zabarwień.

W celu leczenia łupieżu należy często myć głowę (kilka razy w tygodniu) i stosować szampon przeciwłupieżowy przez minimum 2 tygodnie pozostawiając go na skórze głowy i włosach przez kilka minut po spienieniu a następnie dokładnie spłukując. W przypadku codziennego mycia włosów, pomiędzy aplikacjami szamponu łupieżowego można używać zwykłego, delikatnego, hipoalergicznego szamponu. Jeśli pacjent nie obserwuje poprawy i złagodzenia objawów, powinien zmienić preparat na zawierający inne substancje lecznicze. U osób z nawracającymi zmianami w celu leczenia przewlekłego i zapobiegania nawrotom zaleca się stosowanie szamponów przeciwłupieżowych minimum 2 razy w tygodniu w okresie “zwiększonej aktywności gruczołów łojowych”.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Mateusz Pietrewicz, dermatologia i wenerologia
Bibliografia:
  1. Jabłońska S., Majewski S.: „Choroby skóry I choroby przenoszone drogą płciową” (PWZL, Warszawa 2017)
  2. Grimalt R.: „A practical guide to scalp disorders” Journal of Investigative Dermatology Symposium Proceedings, 2007, 12, 10–14
  3. Brzezińska-Wcisło L., Wcisło-Dziadecka D., Lis-Święty A., Trzmiel D.: „Łupież i łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy – patogeneza, obraz kliniczny oraz aspekty terapeutyczne” Postępy Dermatologii i Alergologii, 2007, XXIV, 59–64
  4. Van Wyk H.: “Treatment options for dandruff: review” SA Pharmacist’s Assistant 2015, 15, 28–29
  5. Sanfilippo A., English J. C.: “An overview of medicated shampoos used in dandruff treatment” Pharmacy and Therapeutics, 2006, 31, 396–400
  6. Szepietowski J., Reich A.: „Leczenie chorób skóry I chorób przenoszonych drogą płciową”

Zobacz także

Jak walczyć z łupieżem?
Podstawowe znaczenie w zwalczaniu łupieżu ma stosowanie preparatów miejscowych. Rozwój nowej...
CZYTAJ WIĘCEJ

Kosmetyk

Szampon
Pirolam szampon to specjalistyczny kosmetyk apteczny zawierający cyklopiroksolaminę – substancję...
CZYTAJ WIĘCEJ