Łupież pstry

Jest to stosunkowo częsta choroba skóry, będąca infekcją grzybiczą, wywołaną przez drożdżaka Malassezia furfur. To grzyb, który stale zasiedla skórę zdrowych osób, wchodząc w skład tak zwanej fizjologicznej flory i nie powoduje objawów chorobowych. U osób podatnych na zakażenie, zwłaszcza w sprzyjających warunkach środowiskowych, takich jak ciepło i wilgoć, namnaża się w nadmiernej ilości, co powoduje skórne zmiany chorobowe. Do czynników powodujących zwiększoną kolonizację skóry przez drożdżaki należą: nadpotliwość, otyłość, noszenie ciasnego i nieprzewiewnego ubrania, ciąża, niedożywienie, stosowanie doustnej antykoncepcji, zaburzenia hormonalne, a także tłusta skóra ze skłonnością do łojotoku. Łupież pstry najczęściej dotyka nastolatków i młodych dorosłych, ale może pojawić się w każdym wieku. Należy zwrócić uwagę, że nie jest chorobą zakaźną.
U większości osób łupież pstry rozpoczyna się w postaci małych, licznych, owalnych plamek o różnorodnym kolorze, na powierzchni których może być obecna delikatna łuska dająca się łatwo zeskrobać. Zmiany chorobowe mogą być jaśniejsze lub ciemniejsze od zdrowej skóry wokół zmian. Najczęściej plamy są koloru białego, żółtego, różowego, czerwonego i brązowego, sprawiając że skóra chorego ma „pstry wygląd“- stąd też wzięła się nazwa choroby. Z czasem drobne plamy mogą się ze sobą zlewać w większe ogniska, tworzące dziwaczne kształty przypominające „mapę geograficzną“. Najczęstszą lokalizacją zmian jest skóra karku, pleców, górnej części klatki piersiowej oraz ramion.

W lecie zmiany w przebiegu łupieżu pstrego stają się bardziej widoczne, zwłaszcza po ekspozycji na słońce. Grzyb z rodzaju Malassezia wytwarza kwas azelainowy, który jest substancją hamującą produkcję melaniny, będącej naturalnym pigmentem skóry. Sprawia to, że skóra zajęta przez drożdżaki nie opala się i wzmacnia się granica pomiędzy skórą zdrową (opalającą się normalnie) a zajętą przez proces chorobowy. Natomiast w okresie zimowym zmiany skórne w przebiegu łupieżu pstrego zanikają lub stają się mniej widoczne.

Owłosiona skóra głowy jest głównym miejscem bytowania drożdżaków. Zazwyczaj zakażenie szerzy się właśnie z tej okolicy na skórę gładką. Dlatego w leczeniu łupieżu pstrego ważne jest leczenie nie samych zmian widocznych na skórze, ale również owłosionej skóry głowy.
POLECANY PRODUKT
PIROLAM 10 MG/G,
ROZTWÓR NA SKÓRĘ
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam roztwór na skórę
Lek OTC
Przeważnie lekarz stawia diagnozę na podstawie objawów klinicznych i charakterystycznego wyglądu zmian. Możliwe jest także pomocnicze badanie przy użyciu specjalnej lampy Wooda, podczas którego oświetla się zmiany chorobowe, które w przypadku łupieżu pstrego świecą na kolor żółty lub ceglasty. Pobranie zeskrobin i łuski, a następnie badanie mikroskopowe to kolejna metoda diagnostyki.

W większości przypadków łupież pstry poddaje się leczeniu zewnętrznemu. W tym celu stosuje się miejscowe preparaty przeciwgrzybicze takie jak cyklopiroksolamina. Ze względu na to, że chorobotwórcze grzyby bytują również na głowie, w terapii zastosowanie mają także szampony o działaniu przeciwgrzybiczym. Szampony z miejscowymi preparatami przeciwgrzybiczymi najlepiej pozostawiać na skórze głowy od 3 do 5 minut a następnie spłukać. Dzięki temu substancja przeciwgrzybicza może przeniknąć do skóry. W przypadkach rozległych, długo utrzymujących się lub opornych można przez kilka dni zastosować ogólnie leki przeciwgrzybicze.

Należy pamiętać o tym, że powrót normalnego zabarwienia skóry w obrębie ognisk może trwać od kilku tygodni, do nawet kilku miesięcy. Dlatego utrzymywanie się odbarwień po zakończeniu leczenia nie oznacza braku jego skuteczności. Trzeba mieć świadomość tego, że łupież pstry jest chorobą, która może nawrócić, zwłaszcza w miesiącach ciepłych lub w wilgotnych warunkach klimatycznych. Aby zmniejszyć szanse nawrotu, lekarz może zalecić stosowanie profilaktyczne preparatów przeciwgrzybiczych raz w miesiącu lub częściej.

Opracowanie merytoryczne: lek. Magdalena Radosz
Bibliografia:
  1. Braun-Falco O.: Dermatologia. Czelej: Lublin, 2010.
  2. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H.: Dermatologia w praktyce. PZWL: Warszawa 2009.
  3. Jabłońska S., Majewski S.: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. PZWL: Warszawa, 2005.
  4. Szepietowski J., Reich A.: Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową. PZWL: Warszawa, 2002, 2008.
  5. Szepietowski J.: Grzybice skóry i paznokci. Vademecum lekarza praktyka. Medycyna praktyczna: Kraków, 2010.
  6. Sunenshine P.J., Schwartz R.A.: Tinea versicolor: Int. J. Dermatol., 1998, 37, 648-655.

Zobacz także

Grzybice powierzchowne skóry i paznokci
Kogo atakują grzybice? Najczęściej osoby, które przez większość czasu noszą zamknięte, nieoddychające...
CZYTAJ WIĘCEJ
Grzybica stóp
Grzybica stóp to powszechna infekcja skóry obejmująca głównie przestrzenie międzypalcowe u...
CZYTAJ WIĘCEJ