Cyklopiroks: doświadczenia własne – Poznań

Grzybice powierzchowne są częstym powodem wizyt pacjentów w praktyce dermatologicznej (dotyczą one ok. 20–30% populacji). Klucz do ich skutecznego leczenia stanowi właściwa diagnoza. Pozytywny wynik badania mikologicznego i wyizolowanie oraz zidentyfikowanie grzyba w podejrzanym materiale tkankowym to główne kryteria pozwalające na rozpoznanie grzybicy i wdrożenie terapii. Ważnym elementem pozostaje również badanie, tak podmiotowe, jak i przedmiotowe, chorego, u którego podejrzewamy zakażenie grzybicze.
Leki przeciwgrzybicze dzielimy na antybiotyki przeciwgrzybicze i chemioterapeutyki [1]. Aktualne wytyczne dotyczące leczenia grzybic podkreślają rolę łączenia terapii systemowej z miejscową. Panuje przekonanie, że leki stosowane ogólnie są bardziej efektywne, jednak należy zwrócić uwagę na częstość powodowania przez nie działań niepożądanych, którą zwykle możemy zminimalizować dzięki zastosowaniu preparatów miejscowych [2].
Rycina 2. Grzybica stóp

CYKLOPIROKS

Cyklopiroks jest lekiem syntetycznym należącym do pochodnych pirydynonu. Odznacza się dużą skutecznością oraz szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Znajduje zastosowanie w terapii grzybic wywołanych przez dermatofity, pleśnie i grzyby drożdżopodobne. Dodatkowo ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Działanie leku opiera się na zwiększeniu przepuszczalności błon komórkowych grzybów, co zaburza transport aminokwasów i elektrolitów, tj. jonów wapnia, fosforu i potasu, do komórki grzyba. Brak tych niezbędnych substancji odżywczych hamuje wzrost grzybów i prowadzi do ich rozpadu. Cyklopiroks przenika do skóry przez naskórek oraz gruczoły łojowe i osiąga wysokie stężenie w tkance. Stosowanie tego leku jest bardzo bezpieczne (może on być przyjmowany nawet przez pacjentów od 6. r.ż.) i nie wchodzi on w interakcje z innymi lekami. Obecność na rynku wielu preparatów pozwala dopasować formę leku do potrzeb klinicznych, a nawet preferencji pacjenta [3]. Spośród wskazań do zastosowania cyklopiroksu wyróżniamy: grzybice skóry gładkiej i owłosionej oraz grzybice stóp i paznokci spowodowane przez: Trichophyton rubrum, Trichophyton mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis, Microsporum gypseum, Candida albicans, Candida tropicalis, Candida krusei. Najczęściej wymieniane działania niepożądane leku to: pieczenie, podrażnienie skóry, rumień, świąd oraz obrzęk tkanki skórnej (u 1–4% pacjentów).

Doświadczenia własne w leczeniu grzybicy stóp cyklopiroksem

Zakażenia dermatofitowe stóp dzielimy na międzypalcowe, potnicowe i złuszczające. Dużą grupę pacjentów zgłaszających się z tym problemem stanowią sportowcy ze względu na narażenie na wilgoć, uważane za jeden z głównych czynników sprzyjających rozwojowi dolegliwości. Z powodu tendencji do szerzenia się zakażenia istotne jest szybkie wdrożenie skutecznej terapii. Leczenie miejscowe w grzybicy stóp stosuje się, gdy nie współistnieje ona z grzybicą paznokci [4]. Z obserwacji własnych wynika, że leczenie cyklopiroksem przynosi bardzo dobre efekty terapeutyczne. Lek ten w postaci kremu lub żelu stosowany był 2 razy dziennie przez 4 tygodnie. Już w 3. tygodniu widoczne były korzystne zmiany u ponad połowy badanych. Po 4 tygodniach u 78% pacjentów widoczny był efekt terapii oraz zaczęły ustępować objawy subiektywne zakażenia grzybiczego. Wskazuje to na znaczą skuteczność preparatów zawierających pochodną pirydynonu.

Doświadczenia własne w leczeniu grzybicy skóry gładkiej oraz grzybicy pachwin cyklopiroksem

Grzybicę skóry gładkiej najczęściej wywołują dermatofity z rodzajów Trichophyton, Epidermophyton i Microsporum. Zakażenie obejmuje nieowłosioną skórę twarzy, skórę tułowia oraz kończyn, z wyłączeniem rąk, stóp i pachwin. Problem jest powszechny u dorosłych i dzieci [4]. Doświadczenia własne pokazują, że skuteczność leczenia miejscowego zależy od rozległości zmian chorobowych. Terapia z zastosowaniem leków ogólnych wydaje się konieczna w wyjątkowo opornych na leczenie przypadkach zakażenia grzybiczego oraz w przypadkach zachorowań na grzybicę u chorych szczególnie zagrożonych, np. z immunosupresją. Stosowanie cyklopiroksu daje pozytywny efekt kliniczny i mikologiczny u 64% badanych po 4-tygodniowym stosowaniu. Jednak dobre efekty były widoczne już na początku terapii. Dermatofitowe zakażenie pachwin dotyka zwykle dorosłych, dużo częściej mężczyzn. Zmiany zlokalizowane są typowo w fałdach pachwin, ud czy podbrzusza. Mają one charakter rumieniowo-złuszczający. Szerzą się obwodowo, często towarzyszy im świąd. Leczenie miejscowe przynosi efekty w większości przypadków, wyraźną skutecznością odznaczają się preparaty o właściwościach przeciwzapalnych. Systematyczne stosowanie cyklopiroksu przynosi korzystne efekty kliniczne u ok. 62% badanych po 4-tygodniowej terapii, efekt utrzymuje się na stałym poziomie po zakończeniu leczenia miejscowego.

Rycina 1. Efekty leczenia grzybicy stóp (Tinea pedis) preparatem cyklopiroksu w żelu
Efekty leczenia grzybicy stóp (Tinea pedis) preparatem cyklopiroksu w żelu
Rycina 3. Efekty leczenia grzybicy skóry gładkiej (Tinea corporis) preparatem cyklopiroksu w zawiesinie na skórę
Efekty leczenia grzybicy skóry gładkiej (Tinea corporis) preparatem cyklopiroksu w zawiesinie na skórę
Rycina 4. Efekty leczenia grzybicy pachwin (Tinea cruris) preparatem cyklopiroksu
Efekty leczenia grzybicy pachwin (Tinea cruris) preparatem cyklopiroksu
Rycina 5. Grzybica skóry gładkiej
Grzybica skóry gładkiej
Grzybica pachwin
Rycina 6. Grzybica pachwin
 Efekty leczenia grzybicy owłosionej skóry głowy (Tinea capitis) preparatem cyklopiroksu
Rycina 7. Efekty leczenia grzybicy owłosionej skóry głowy (Tinea capitis) preparatem cyklopiroksu
Grzybica owłosionej skóry głowy
Rycina 8. Grzybica owłosionej skóry głowy

Doświadczenia własne w leczeniu grzybicy owłosionej skóry głowy

Grzybice owłosionej skóry głowy dzielimy na: drobnozarodnikową oraz strzygącą powierzchowną i strzygącą głęboką. Najczęściej zakażenie związane jest z występowaniem Microsporum canis oraz Trichophyton mentagrophytes [2, 4]. Problem dotyka dzieci oraz dorosłych. Rekomendowane są terapie skojarzone łączące preparaty ogólne z miejscowymi. Stosowanie cyklopiroksu jako uzupełnienia terapii przeciwgrzybiczej przyniosło korzystny efekt u ok. 61% badanych po 4 tygodniach.

Cyklopiroks a inne leki

Cyklopiroks ma znacząco niższe najmniejsze działanie hamujące dla bakterii Gram-ujemnych (MIC, minimum inhibitory concentration) od klotrimazolu i mikonazolu, natomiast dla bakterii Gram-dodatnich – dużo wyższe w stosunku do tych leków. W odniesieniu do ketokonazolu cyklopiroks ma znacznie niższe MIC zarówno dla szczepów bakterii Gram-ujemnych, jak i Gram-dodatnich. Niezależne badania porównawcze wykazały wyższość cyklopiroksu pod względem skuteczności nad oksykonazolem, naftyfiną i butenafiną. Cyklopiroks jest też bardziej skuteczny od nitratu ekonazolu. W porównaniu z innymi lekami przeciwgrzybiczymi wykazuje on wyższą skuteczność w walce z nadkażeniami bakteryjnymi wywoływanymi przez bakterie Gram-ujemne oraz z zakażeniami spowodowanymi przez Candida albicans [5].

PODSUMOWANIE

  • Zastosowanie cyklopiroksu w leczeniu powierzchownych grzybic pozwala osiągnąć duży odsetek wyleczeń klinicznych.
  • Zaletą cyklopiroksu jest połączenie jego właściwości przeciwgrzybiczych z działaniem przeciwzapalnym oraz przeciwbakteryjnym.
  • Terapia miejscowa cyklopiroksem cechuje się dużym bezpieczeństwem oraz dobrą tolerancją.
Opracowanie merytoryczne: prof. dr hab. n. med. Zygmunt Adamski, lek. Monika Łęcka
Bibliografia:
  1. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H.: Dermatologia w praktyce. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009. ISBN 978-83-200-3715-9
  2. Elewski B.: Grzybicze zakażenia skóry. Alfa Medica Press: Bielsko-Biała 2000. ISBN 83-86019-86-1
  3. DermNet NZ. Tinea pedis. [http://www.dermnetnz.org/topics/tinea-pedis/]. (z dn. 23.01.2017)
  4. lkit M, Durdu M.: Tinea pedis: The etiology and global epidemiology of a common fungal infection. Crit Rev Microbiol, 2015, 41 (3), 374-88.
PIROLAM LAKIER
80 MG/G
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam lakier
Lek OTC
PIROLAM 10 MG/G,
ŻEL NA SKÓRĘ
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam żel
Lek OTC
PIROLAM 10 MG/G,
ROZTWÓR NA SKÓRĘ
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam roztwór
Lek OTC
PIROLAM 10 MG/G,
zawiesina na skórę
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam zawiesina
Lek OTC

Zobacz także

Łojotokowe zapalenie skóry i Łupież
Łojotokowe zapalenie skóry i łupież to dwie bardzo zbliżone do siebie jednostki chorobowe...
CZYTAJ WIĘCEJ
Cyklopiroks: doświadczenia własne – Wrocław
Cyklopiroks: doświadczenia własne – Wrocław
CZYTAJ WIĘCEJ
Cyklopiroks: doświadczenia własne – Olsztyn
Cyklopiroks: doświadczenia własne – Olsztyn
CZYTAJ WIĘCEJ