Grzybice powierzchowne skóry i paznokci

Kogo atakują grzybice? Najczęściej osoby, które przez większość czasu noszą zamknięte, nieoddychające obuwie a także aktywnie korzystają z publicznych szatni, pryszniców, pływalni, klubów sportowych, saun, solariów. Zakażeniu sprzyja bowiem wilgotne i ciepłe środowisko oraz bezpośredni kontakt z patogenem.
Nie należy zapominać o tych osobach, u których do zakażenia grzybicą dochodzi w wyniku współtowarzyszących chorób – przede wszystkim chorych na cukrzycę, ale też przewlekle leczonych antybiotykami, kortykosterydami czy stosujących leczenie immunosupresyjne. Często chorzy stosujący leki psychiatryczne także borykają się z problemem grzybicy. Nieobojętna jest też dieta – bogata w cukier, stwarzająca odpowiednie warunki do rozwoju grzyba. Nie należy zapominać o grzybicy odzwierzęcej – tu najczęstsze zachorowania obserwuje się u dzieci po kontakcie z młodymi kotami, szczeniętami czy królikami.

Niezmiernie często występuje łupież pstry (zmiany głównie obserwowane na ramionach i plecach) oraz łojotokowe zapalenie skóry (gdzie jedną z przyczyn jest nadmierny rozrost grzyba Malassezia). Grzybica paznokci dotyczy głównie sportowców, wojskowych, osób starszych (nie bez znaczenia jest tu obuwie – mikrourazy, pocenie). Podsumowując: grzybica dotyka i dorosłych i dzieci, częściej sportowców oraz osoby chore.

Warunki sprzyjające rozwojowi grzybicy:
  • ciepłe, wilgotne środowisko,
  • spadek odporności organizmu,
  • podwyższony poziom glukozy we krwi.

Większość grzybic powierzchownych leczy się za pomocą leków miejscowych. Wyjątkiem jest grzybica paznokci i odzwierzęca grzybica skóry, które często wymagają zastosowania również leczenia systemowego. W każdym przypadku podejmowania terapii konieczne jest eliminowanie czynników sprzyjających rozwojowi infekcji i współpraca z pacjentem.

Najczęstsze zajmowane okolice:
  • w fałdach skóry,
  • między palcami stóp,
  • pod piersiami,
  • w pachwinach,
  • pod pachami,
  • u osób otyłych w fałdach na brzuchu,
  • u mężczyzn z dużym owłosieniem na klatce piersiowej – często zmiany są w linii środkowej,
  • na twarzy – na granicy czoła ze skórą owłosioną, między brwiami i koło skrzydełek nosa.
Objawy dotyczące skóry:
  • zaczerwieniona, złuszczająca się skóra,
  • możliwa zmacerowana skóra (między palcami stóp),
  • możliwe drobne pęcherzyki z treścią surowiczą,
  • koncentryczne powiększanie się ogniska,
  • możliwe nowe ogniska satelitarne,
  • wyraźniej zaznaczony (bardziej zapalny) brzeg zmiany,
  • silne swędzenie i pieczenie (nasilające się po spoceniu).
Objawy dotyczące paznokci:
  • nierówna powierzchnia,
  • nierówny koloryt pytki paznokciowej,
  • odchodzenie wolnego brzegu płytki od łożyska,
  • pogrubiała płytka paznokciowa.
Jak zapobiegać?

Regularnie myć i dokładnie osuszać skórę, zapobiegać poceniu (antyperspiranty), dezynfekować obuwie i skarpety.

Jak leczyć?

Większość grzybic powierzchownych leczy się za pomocą leków miejscowych. Wyjątkiem jest grzybica paznokci i odzwierzęca grzybica skóry, które często wymagają zastosowania również leczenia systemowego. W każdym przypadku podejmowania terapii konieczne jest eliminowanie czynników sprzyjających rozwojowi infekcji i współpraca z pacjentem. Wśród leków miejscowych stosuje się najczęściej:

  • leki imidazolowe (klotrimazol, ekonazol, ketokonazol, mikonazol, bifonazol, flutrimazol),
  • alliloaminy (terbinafina, naftifina),
  • pochodne pirydonu (cyklopiroksolamina),
  • inne (kwas undecylenowy, barwniki).
Farmaceutka

Leczenie ogólne jest zalecane w przypadkach bardziej rozległych i uporczywych grzybic, a także w przypadku grzybicy paznokci, która obejmuje więcej niż 50% paznokcia lub więcej niż 4 paznokcie. W zależności od rodzaju grzybicy oraz umiejscowienia lekarz może zalecić itrakonazol, fluconazol lub terbinafinę w odpowiedniej dawce i określonym czasie.
Podstawą terapii są jednak najczęściej leki miejscowe. Jedną z substancji wykazujących skuteczność grzybobójczą i przetrwalnikową jest cyklopiroksolamina – lek syntetyczny, który należy do grupy pochodnych pirydynonu. Cyklopiroks działa na grzyby właściwe – dermatofity, grzyby drożdżopodobne, pleśnie i grzyby mieszane. Dzięki tak szerokiemu spektrum działania możemy nim leczyć z powodzeniem grzybice skóry gładkiej (w tym też wyprzenia drożdżakowe choćby w fałdach skóry, grzybicę międzypalcową stóp), grzybice odzwierzęce (leczenie wspomagające), łupież pstry, a nawet grzybice paznokci. Tam, gdzie dochodzi do zakażenia grzybiczego, dość szybko dołącza się stan zapalny i nadkażenie bakteryjne. Cyklopiroks łagodzi stan zapalny skóry skuteczniej niż 2,5% hydrokortyzon. Może być więc z powodzeniem stosowany w grzybicy, której towarzyszy zaczerwienienie, świąd i pieczenie skóry. To przewaga tej substancji nad innymi lekami przeciwgrzybiczymi. Cyklopiroks wykazuje skuteczność przeciwbakteryjną w stosunku do bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. To umożliwia skuteczne leczenie jednym preparatem mieszanych zakażeń skóry. Znaczenie kliniczne i terapeutyczne ma też fakt, że cyklopiroks hamuje wzrost Chlamydia, Trichomonas, Mycoplasma. A skuteczność terapii gwarantuje brak efektu uodporniania się grzybów na cyklopiroks. Cyklopiroks dostępny jest w różnych postaciach, które zaleca się w zależności od lokalizacji zmian chorobowych:

  • lakier do paznokci – odpowiedni w przypadku grzybicy paznokci dłoni i stóp,
  • roztwór – świetnie sprawdza się na skórze owłosionej głowy czy w partiach skóry gładkiej,
  • zawiesina – to doskonałe rozwiązanie dla wrażliwszych części skóry (w fałdach, pachwinach, pod pachami, na twarzy),
  • żel – zapewnia odpowiednie stężenie leku w takich okolicach jak: między palcami stóp i na podeszwach stóp.
Opracowanie merytoryczne: Dorota Bystrzanowska, specjalista dermatolog
Bibliografia:
  1. Rosen T., Schell B., Orengo I.: Anti-inflamatory activity of antifungal preparations. Int J Dermatol, 1997, 36 (10), 788-92.
PIROLAM LAKIER
80 MG/G
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam lakier
Lek OTC
PIROLAM 10 MG/G,
ŻEL NA SKÓRĘ
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam żel
Lek OTC
PIROLAM 10 MG/G,
ROZTWÓR NA SKÓRĘ
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam roztwór
Lek OTC
PIROLAM 10 MG/G,
zawiesina na skórę
ZOBACZ WIĘCEJ Pirolam zawiesina
Lek OTC

Zobacz także

Łupież pstry
Jest to stosunkowo częsta choroba skóry, będąca infekcją grzybiczą, wywołaną przez drożdżaka...
CZYTAJ WIĘCEJ
Grzybica rąk
Grzybica rąk to przewlekła infekcja wywołana przez mikroskopijnej wielkości organizmy,...
CZYTAJ WIĘCEJ
Grzybica stóp
Grzybica stóp to powszechna infekcja skóry obejmująca głównie przestrzenie międzypalcowe...
CZYTAJ WIĘCEJ